dimarts, 11 de febrer del 2014



LA LITERATURA DELS SEGLES XVI, XVII I XVIII

  • Cerca dues imatges de Joan Timoneda, autor de Flor d'enamorats, i cerca també un poema d'aquesta recopilació.
  • Cerca una imatge de Cristòfor Despuig.
  • Cerca una imatge del Rector de Vallfogona i un dels seus poemes.
  • Cerca una imatge de Francesc Fontanella  i una de les seves obres teatrals i fes-ne una breu descripció.

Joan timoneda
ENYORES: DES QUE SÓ ENTRAT...
NO LES VOL PUIX QUE NO US VOL...
HAVEU-ME POSAT EN PUNT...
SÓ QUI SÓ, QUE NO SÓ JO...
NO HI HA AL MÓN MAJOR DOLOR...
ANAR-SE’N VOL LO MEU SENYOR...
BELLA, DE VÓS SÓ ENAMORÓS...
AI, DÉU COM NO M’HA FET ARBRE...
SI TENIU DE DONES FE...
TANT LO SENY I FANTASIA...
SIA LA DONA QUI ES VULLA...
HUI ÉS NAT LO REDEMPTOR...
~
 Cristòfor Despuig
 
 
  Rector de Vallfogona 
 
  Tots sos usatges antics
Barcelona un temps guardà,
que ab cossos sants los comprà
ab algun dels sants més rics;
i en estos sigles inics
han passat en cartroners
i en mans de vils saboners
i ab noves constitucions:
són los bandolers barons
i los barons bandolers. 

Francesc Fontanella
 
 


DESENGANY DEL MÓN
Passen edats i vides
ab moviment subtil,
les unes nos segueixen,
a les altres seguim.
Los anys se precipiten
tan veloçment al fi,
que és començar a víurer
començar a morir.
Los termes corresponen
en cercle repetit:
lo que un sospir anima
acaba altre sospir.
Aquell alat i coixo,
que és nou sempre i antic,
la dalla té per véncer,
les ales per fugir.
Fugen volant les hores,
i en globus cristal•lins
la pols que cau desperta
a la que està dormint.
Plora la font al nàixer
lo breu de son camí,
del bressol d’esmeralda
a l’urna de safir,
quan ab agenes aigües
inunda lo jardí,
si riu no la sepulta,
se precipita al riu.
Vola vaixell superbo
ab les ales de lli
i troba lo naufragi
tan prest com lo perill.
A la dubtosa vida
ab lo crepúscol ix
la meravella bella
en son primer matí.
A la viola dèbil,
al girasol altiu,
mortalla són comuna
los tendres gessamins.
És en florida esfera
fragant emperatriç
efímera de nacre,
cometa de carmí.
Ni sa guarda espinosa
ha pogut encobrir
a la invisible Parca
de sa verdor lo fil.
Des del més noble lliri
fins al clavell més viu,
totes les flors acaben
sols de l’haver florit.
Si fuig la nit vençuda,
en va l’alba se’n riu,
pus que venja lo dia
les mengües de la nit.
No canten la victòria
los ocellets festius,
si causa son eclipse
qui la fa resplendir.
Del temps lo gran monarca,
del temps no s’eximí,
si principi de viure,
exemple de morir.
D’esta manera passen
mos dies fugitius,
que no els tinc per mos dies,
pus són los que no tinc.
Si per los que passaren
altres han de venir,
uns són de l’esperança,
los altres de l’olvit.
Mes olvit favorable
contra mals envellits
que, renovant memòries,
aumenten lo perill.
Desconec la figura
de mi mateix en mi,
tots los colors confusos,
mudats tots los perfils.
Tan lluny d’aquella imatge
del gran pintor diví,
que sols la pot conèixer
qui la pot corregir.
Anticipat cadàver,
si no sepulcre trist,
de mortes altiveses
i de cuidados vius.
Del llum resten les ombres,
del foc la cendra vil,
del cos lo tronc inútil
i del cor lo patir.
Mes, pus la vida tota
és un punt infeliç,
pensem en altra vida
que és nostra fi sens fi.










dilluns, 10 de febrer del 2014


LA LITERATURA DELS SEGLES XVI, XVII I XVIII

  • Cerca dues imatges de Joan Timoneda, autor de Flor d'enamorats, i cerca també un poema d'aquesta recopilació.
  • Cerca una imatge de Cristòfor Despuig.
  • Cerca una imatge del Rector de Vallfogona i un dels seus poemes.
  • Cerca una imatge de Francesc Fontanella  i una de les seves obres teatrals i fes-ne una breu descripció.

 

dilluns, 3 de febrer del 2014

REPASO DE ORTOGRAFÍA

 LA R Y LA RR
http://roble.pntic.mec.es/~msanto1/ortografia/erreeje.htm

LA H
http://roble.pntic.mec.es/~msanto1/ortografia/hacheeje.htm

LA B Y LA V
http://roble.pntic.mec.es/~msanto1/ortografia/beejer.htm
http://roble.pntic.mec.es/~msanto1/ortografia/uveejer.htm

LA J Y LA G
http://roble.pntic.mec.es/~msanto1/ortografia/jotejer.htm
http://roble.pntic.mec.es/~msanto1/ortografia/geejer.htm

LA LL Y LA Y
http://roble.pntic.mec.es/~msanto1/ortografia/ellejer.htm
http://roble.pntic.mec.es/~msanto1/ortografia/yejer.htm

LA X, LA S, LA C Y LA Z
http://roble.pntic.mec.es/~msanto1/ortografia/xejer.htm
http://roble.pntic.mec.es/~msanto1/ortografia/ejerczs.htm

REPASO DE ORTOGRAFÍA: LA S, LA X, LA C Y LA Z

http://koolinteam88.webnode.es/ortografia-literal-/ortografia-literal-uso-de-la-s-c-y-z-/

http://www.aplicaciones.info/ortogra/ortosx.htm

http://www.aplicaciones.info/ortogra/opal6170.htm


http://www.aplicaciones.info/ortogra/ortocz.htm

http://roble.pntic.mec.es/~msanto1/ortografia/ejerczs.htm

REPASO DE ORTOGRAFÍA : LA LL Y LA Y

http://genesis.uag.mx/edmedia/material/ortoplv/2daversion/reglas%20LL%20y%20Y.pdf
http://iesbinef.educa.aragon.es/lengua/ortografia/reglas/reglall.htm

http://www.aplicaciones.info/ortogra/opal5160.htm

http://www.reglasdeortografia.com/ll02.htm

REPASO DE ORTOGRAFÍA: LA R Y LA RR

http://reglasdeortografia.com/rrr03a.html
http://roble.pntic.mec.es/~msanto1/ortografia/erredeje.htm
http://www.aplicaciones.info/ortogra/ortorr.htm

dilluns, 13 de gener del 2014

Una vez que hemos comentado la Lírica medieval, vamos a trabajar. Por esto, vais a buscar la definición de JARCHA, CANTIGAS DE AMIGO y VILLANCICOS, y después vais a buscar 2 ejemplos de cada uno.
En cuanto a la lírica culta, buscaréis 3 coplas de Jorge Manrique.


JARCHA:  es una breve composición lírica que constituía la parte final de un poema en árabe llamado moaxaja, típico de la Hispania musulmana.

EJEMPLO:

Meu sidi Ibrabim,
ya tu omne dolge,
vent’ a mib
de’ nobte!
In non, si no queris,
yireym’ a tib.
Gar me a ob
Jegarte!

Tan t’amaray, illa con
al-sarti
an tagma’ halhali ma’
qurti!
CANTIGAS DE AMIGO:
 Es un tipo de composición lírica que se desarrolla en el noroeste peninsular y tiene su origen en la poesía tradicional. Este género forma parte de la lírica galaico-portuguesa medieval. Los testimonios más antiguos conservados se remontan a finales del siglo XII y alcanzan su esplendor en el siglo XIV.

EJEMPLOS:  
-Digades, filha, mia filha verida,
Por que tardastes na fontana fria?                                                           
Os amores ei.
-Digades, filha, mia filha verida,
Por que tardastes na fontana fria?
Os amores ei.
-Tardei, mia madre, na fontana fria:
Cervos do monte a augua volvian.
Os amores ei.
-Tardei, mia madre, na fontana fria:
Cervos do monte a augua volvian.
Os amores ei.
-Mentir, mia filha, mentir por amigo:
Nunca vi cervo que volvess o rio.
Os amores ei.

 
             Olas del mar de Vigo,
¿Habéis visto a mi amigo?
¿Vendrá pronto, por Dios?

Olas del mar alzado,
¿Habéis visto a mi amado?
¿Vendrá pronto, por Dios?

¿Habéis visto a mi amigo,
aquél por quien suspiro?
¿Vendrá pronto, por Dios?

¿Habéis visto a mi amado,
que me tiene en cuidado?
¿Vendrá pronto, por Dios?
VILLANCICOS: Es una forma musical y poética en castellano y portugués, tradicional de España, Latinoamérica y Portugal, muy popular entre los siglos XV y XVIII. Los villancicos eran originariamente canciones profanas con estribillo, de origen popular y armonizadas a varias voces. Posteriormente comenzaron a cantarse en las iglesias y a asociarse específicamente con la Navidad. Compositores notables de villancicos fueron, entre otros, Juan del Enzina, Pedro de Escobar, Francisco Guerrero, Gaspar Fernandes y Juan Gutiérrez de Padilla.
.
 EJEMPLOS:

Oy comamos y bebamos                                 
y cantemos y folguemos
que mañana ayunaremos.
Por onrra de san Antruexo
paremonos oy bien anchos,
enbutamos estos panchos,
rrecalquemos el pellexo,
que costumbres de concejo
que todos oy nos jartemos,
que mañana ayunaremos.
Honremos a tan buen santo,
porque en hambre nos acorra,
comamos a calcaporra,
que mañana hay gran quebranto.
Comamos, bebamos tanto,
hasta que nos reventemos,
que mañana ayunaremos.
Bebe Bras, más tú, Beneyto,
beba Pidruelo y Llorente,
bebe tú primeramente,
quitarnos has deste preito.
En beber bien me deleyto,
daca, daca, beberemos,
que mañana ayunaremos.
Tomemos oy gasallado,
que manana viene la muerte,
bebamos, comamos huerte,
vamonos para el ganado,
no perderemos bocado,
que comiendo nos iremos,
que mañana ayunaremos.


Tres morillas me enamoran
en Jaén:
Axa y Fátima y Marién.

Tres morillas tan garridas
iban a coger olivas
y hallábanlas cogidas
en Jaén:
Axa y Fátima y Marién.

Y hallábanlas cogidas
y tornaban desmaídas
y las colores perdidas
en Jaén:
Axa y Fátima y Marién.

Tres moricas tan lozanas
iban a coger manzanas
y cogidas las hallaban
en Jaén:
Axa y Fátima y Marién
Anónimo

JORGE MANRIQUE
  Recuerde el alma dormida,
avive el seso e despierte
  contemplando
cómo se passa la vida,
cómo se viene la muerte
  tan callando;
  cuán presto se va el plazer,
cómo, después de acordado,
  da dolor;
cómo, a nuestro parescer,
cualquiere tiempo passado
  fue mejor. 



 Pues si vemos lo presente
cómo en un punto s'es ido
  e acabado,
si juzgamos sabiamente,
daremos lo non venido
  por passado.
  Non se engañe nadi, no,
pensando que ha de durar
  lo que espera
más que duró lo que vio,
pues que todo ha de passar
  por tal manera. 


 Nuestras vidas son los ríos
que van a dar en la mar,
  qu'es el morir;
allí van los señoríos
derechos a se acabar
  e consumir;
  allí los ríos caudales,
allí los otros medianos
  e más chicos,
allegados, son iguales
los que viven por sus manos
  e los ricos.